Cây thuốc

Cây thù lù trị bệnh gì? Đặc điểm cách dùng và các bài thuốc

Hình ảnh cây thù lù mọc dại ven đường không còn quá xa lạ, tưởng chừng vô ích nhưng chúng mang đến nhiều công dụng cho đời sống con người đặc biệt là trong y học. Bài viết này chúng tôi sẽ cung cấp thông tin về đặc điểm cũng như những bài thuốc hữu ích từ cây thù lù.

Contents

Đặc điểm hình thái cây thù lù

Cây thù lù còn được biết đến với cái tên cây tầm bóp, cây lồng đèn,…có tên khoa học là Physalis angulata L, thuộc họ cà (Solanaceae). Loại cây này bắt nguồn từ vùng khí hậu nhiệt đới Nam Mỹ và dần có mặt rộng khắp các nước trên thế giới.

Ở Việt Nam loại cây này sinh trưởng khá mạnh mẽ, thích nghi và phát triển ở khắp mọi nơi, từ bãi cỏ, đồng ruộng, ven đường…

Một số đặc điểm để nhận biết và phân biệt cây thù lù như sau.

Thuộc dòng cây thân thảo, thân cây mềm, nhiều nhánh tỏa ra xung quanh, độ cao tầm 50cm-1m.

Lá cây có màu xanh mọc so le, khi còn non màu xanh nhạt, khi đủ độ thì có màu xanh đậm hơn. Lá thuôn dài 3-6cm được nối bởi cuống lá dài 2-3cm, khá mịn.

Hoa nhỏ mọc đơn lẻ, có màu trắng tinh khôi bên trong là nhụy hoa màu vàng khá nổi bật, một số loại có chấm tím dưới cuống hoa.

Dấu hiệu nhận biết cây dễ nhất là dựa vào hình dáng của quả. Cây thù lù có quả hình tròn, loại quả mọng lúc non thì quả màu xanh sau chín chuyển thành màu vàng cam, có hương thơm thoang thoảng. Bao bọc bên ngoài là lớp đài khi chín thì đài sẽ mở ra, có màu nâu, bóp thì có tiếng kêu bôm bốp, rất giống hình ảnh chiếc lồng đèn nhỏ.

Phân loại cây thù lù

  • Cây thù lù cạnh: đặc điểm gần giống như miêu tả bên trên là loại cây mọc phổ biến và được sử dụng nhiều trong các bài thuốc chữa bệnh.
  • Cây thù lù nhỏ: loại cây này có chiều cao được coi là thấp nhất dao động từ 40-50cm, thân và lá có lớp lông vàng bao phủ bên ngoài, lá dài 3-9cm, viền lá hình răng cưa. Hoa cây thù lù nhỏ có màu vàng, tràng nhụy màu nâu.
  • Cây thù lù đực: loại cây này còn được gọi với cái tên cây nút áo, lu lu đực, thân mềm chia nhiều nhánh cao từ 50-80cm. Lá cây màu xanh đặc trưng, khá mềm và mịn, thuôn dài hình bầu dục độ 5-25cm. Hoa xuất phát từ những kẽ lá nhỏ nhắn và có màu trắng tinh khiết. Kết thúc kỳ hoa thì quả được hình thành, những quả thù lù hình cầu có màu xanh căng tròn khi chín thì chuyển màu đen rất đẹp mắt.
  • Cây thù lù lông: giống như tên gọi của nó thì loại cây này toàn thân có một lớp lông mỏng, cây cao từ 60cm -1.5m, mọc nhiều cành, lá xanh xum xuê, đầu lá nhọn, trông giống hình trái tim, mép lá nguyên hoặc thùy nông. Mỗi chiếc lá thù lù lông có độ dài tầm 3-10cm, hoa mọc đơn độc sau kẽ lá và có màu ngả vàng, khi hoa tàn thì xuất hiện quả thù lù có hình cầu nhỏ khi chín có màu vàng.

Thu hoạch và sơ chế cây thù lù

Loại cây này phát triển quanh năm, tất cả các bộ phận đều có thể thu hoạch và có công dụng nhất định trong các bài thuốc khác nhau.

Cây thù lù có thể sử dụng tươi hoặc khô tùy vào mục đích

  • Đối với cây thù lù tươi thu hoạch các bộ phận cần dùng sơ chế, rửa sạch bụi, có thể để trong tủ lạnh dùng trong 1-2 ngày.
  • Cây thù lù khô sau khi lấy về phơi nắng, sấy khô, bảo quản nơi thoáng mát tránh ẩm mốc làm giảm chất lượng của dược liệu.

Thù lù có tác dụng gì

Theo đông y cây thù lù có tính mát, vị đắng, do đó có tác dụng trong hỗ giải độc, giải nhiệt, tiêu đờm, lợi tiểu, bệnh hô hấp…nên được sử dụng điều trị bệnh viêm tiết niệu, ho khan, ho đờm, nóng trong, đau họng,…

Với những nghiên cứu của khoa học hiện đại trong thân, quả, lá thù lù chứa những tinh chất có giá trị lớn trong y học, điều trị và cải thiện tình trạng bệnh tiêu biểu như Alcaloid, physagulin A-G, physalin A-D, F, L-O, các chất béo, protein, chất xơ, đường, vitamin C và một số khoáng chất khác như sắt, kẽm, lưu huỳnh, photpho, natri, canxi, magie…

  • Chứa nhiều các khoáng chất và vitamin có lợi cho sức khỏe cây thù lù có tác dụng giảm mỡ máu, ngăn ngừa các bệnh về tim mạch, tăng cường sức đề kháng
  • Hàm lượng vitamin C trong cây thù lù giúp cơ thể khỏe mạnh, bồi bổ cơ thể, chống lại những cơn đau, mỏi cơ, hay tổn thương cơ do quá trình hoạt động, thể dục thể thao.
  • Vitamin A tăng cường thị giác, giúp mắt sáng, ngừa khô mắt, tăng độ khỏe võng mạc.
  • Hoạt chất trong cây thù lù physalin có tác dụng ức chế sự phát triển của các tế bào ung thư, phòng ngừa và hỗ trợ điều trị các bệnh ung thư như ung thư ruột, dạ dày.
  • Chứa nhiều thành phần có lợi cải thiện tình trạng nóng trong, nhiệt miệng, mệt mỏi chán ăn, cây thù lù giúp hạ sốt nhanh.
  • Tăng cường sức khỏe hệ miễn dịch, chữa lành vết thương kháng viêm, chống nhiễm trùng.
  • Tinh chất có lợi trong cây thù lù hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường, tăng nồng độ insulin máu, ngăn ngừa sỏi tiết niệu.

Các bài thuốc từ cây thù lù.

Bài thuốc trị cảm mạo

Cơ thể mệt mỏi, có dấu hiệu sốt, ho thì sử dụng bào thuốc từ cây thù lù sẽ giúp bạn cải thiện nhanh tình trạng trên vô cùng hiệu quả. Cây thù lù kiếm về rửa sạch sẽ, sử dụng tù 20-40g cây này sắc với nước và dùng hàng ngày.

Bài thuốc trị cảm cúm, sốt xuất huyết, sốt siêu vi

Cây thù lù bản thân nó có khả năng kháng khuẩn, giải nhiệt rất tốt nếu bạn đang có dấu hiệu bị sốt là do các loại virus gây ra có thể sử dụng hoa và cành cây thù lù đem sắc với nước còn lá cây dùng giã nhuyễn. Sau đó trộn nước cốt lá cây với nước đã sắc sử dụng hàng ngày đến khi cải thiện tình trạng bệnh

Bài thuốc trị bệnh ho có đờm

Hiệu quả cây thù lù trong đông y chữa bệnh đường hô hấp nói riêng cũng như ho có đờm nói chung được chứng minh qua các bài thuốc có giá trị đến hiện tại. Cây thù lù tươi hoặc khô sắc với 1.5l nước sau đó dùng hàng ngày thay nước lọc, tình trạng ho cải thiện mà sức khỏe cũng tốt hơn rất nhiều.

Bài thuốc trị viêm phế quản

Với bài thuốc chữa bệnh viêm phế quản thì phải kết hợp cây thù lù với các nguyên liệu thảo dược khác để tăng cường hiệu quả. Sử dụng 30g thù lù tươi và 20g cát cánh, 10g râu ngô, 10g cam thảo. Sơ chế các loại nguyên liệu và cho chúng nên sắc trên lửa lớn, sử dụng đều đặn hàng ngày sau tầm 5-7 ngày tình trạng bệnh sẽ có những tiến triển rõ rệt.

Bài thuốc chàm, tay chân miệng

Cây thù lù giúp chữa lành các vết thương, lành nhanh mô,  Sử dụng 50 – 100g dược liệu thù lù tươi hoặc 15 – 30g dược liệu khô đem sắc với nước, lấy nước thuốc uống mỗi ngày đến khi khỏi bệnh hoàn toàn. Hoặc có thể dùng thù lù tươi giã nát và đắp lên vùng bị chàm

Bài thuốc trị đinh độc, nhọt vú, đau tinh hoàn

Như đã nói về khả năng kháng viêm của loại dược liệu này khi bị mụt nhọt bạn nên sử dụng  40 – 80g dược liệu thù lù tươi đem rửa sạch bụi bẩn  và ngâm nước muối để loại bỏ hết vi khuẩn. Sau đó giã lấy nước uống, phần bã có thể đắp lên vết thương, vết mụn vừa giảm đau vừa kháng khuẩn rất tốt.

Bài thuốc trị tiểu đường

Việc sử dụng cây thù lù giúp tăng hàm lượng insulin trong máu hỗ trợ điều trị rất tốt bệnh tiểu đường. Chúng ta sử dụng 30 – 40g cây thù lù, 1g chu sa, 10g lá dâu tằm và 1 quả tim lợn. Đem hỗn hợp các vị thuốc được đem hầm nhừ với nước rồi sử dụng giúp điều hòa đường huyết, cải thiện bệnh, bồi bổ rất tốt cho người tiểu đường.

Bài thuốc hỗ trợ điều trị ung thư

Những bệnh nhân ung thư có thể sử dụng bài thuốc từ cây thù lù để hỗ trợ quá trình điều trị, giúp tăng cường đề kháng, sức khỏe chống lại các khối u ác tính. Nên sử dụng kết hợp đó là  300g cây thù lù tươi( tất cả các bộ phận), 20g bạch truật, 100g thù lù cạnh, 10g mỗi loại dược liệu gồm hoàng cầm và 4g cam thảo. Sắc tất cả các loại dược liệu nên và dùng hàng ngày.

Mặc dù là loại dược liệu khá lành tính và có công dụng tuyệt vời trong điều trị các loại bệnh tuy nhiên không nên quá lạm dụng việc sử dụng loại cây này, để đạt hiệu quả cao nhất nên tham khảo ý kiến của các chuyên gia y tế.

Related Articles

Back to top button